بررسی پتانسیل منابع آلاینده و خصوصیات هیدروژئوشیمیایی کروم در منابع آب گلبو (شمال تربت حیدریه، خراسان رضوی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد زمین شناسی زیست محیطی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانش آموخنه زمین شناسی زیست محیطی، دانشگاه شیراز

3 دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی زیست محیطی،دانشگاه پیام نور مشهد

چکیده

منطقه مورد مطالعه به عنوان بخشی از واحدهای افیولیتی شمال تربت­حیدریه، غنی از کانی­های اسپینل کروم­دار می­باشد. نتایجXRF  نشان­ دهنده غلظت بالای کروم در مجموعه­های پریدوتیتی به عنوان منابع اصلی تغذیه­کننده کروم در منابع آبی منطقه محسوب می­شوند. میانگین غلظت کروم موجود در سنگ­های منطقه از سرپانتینیت­ها، به سمت سایر واحدهای سنگ شناختی، روند کاهشی شدیدی را نشان می دهد. بنابراین، با وجود سرپانتینیت­های فراوان در منطقه، آلودگی قابل‌ توجه منابع آب به کروم مشهود می­باشد. بررسی ­های هیدروژئوشیمی منابع آب نشان می دهد که فراوانترین یونها، به ترتیب غلظت، کاتیون­هایNa+، Mg2+، Ca2+، K+ و نیز آنیون­های Cl-، HCO3-،  SO42- هستند. با توجه به نمودار Piper، 5 نمونه آب تیپ Na-HCO3، 3 نمونه تیپ Na-Cl، 3 نمونه تیپ Ca-HCO3، 3 نمونه تیپ Mg-Cl و 2 نمونه نیز تیپ Mg-HCO3 دارند. نتایج اندازه­گیری غلظت کروم در منابع آب نشان می دهد که میانگین غلظت کروم در منابع آب مورد بررسی، بیش از غلظت های مجاز جهانی است. نتایج غلظت کروم در پساب ­های معادن کرومیت نشان می دهد که با وجود غلظت های قابل ‌توجه کروم در پساب­ها، پساب­های معادن، به‌دلیل حجم کم معدن کاری، نقش بسیار محدودی در آلایندگی محیط­زیست داشته و آلایندگی کروم عمدتا منشأ زمین­زاد دارد. وفور اکسی-هیدروکسیدهای آهن و منگنز در اغلب مناطق مورد مطالعه، سبب اکسایش قابل ملاحظه کروم III به کروم VI شده است. با توجه به 6/7pH> و mg/l 67/7DO>، مقدار قابل‌توجهی از کروم موجود درآب می بایست از نوع کروم VI و شامل اکسید­های کرومات و بی‌کرومات باشد

کلیدواژه‌ها


ophiolitic, chromium , Hydrochemistry , water resources , serpentinite