کاربردشاخص زاویه تلاقی آبراهه ها (CA) در تحلیل ژئومورفولوژی تکتونیک حوضه های آبریز شمال شرق کشور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه حکیم سبزواری دانشکده جغرافیا و علوم محیطی

2 دانشیار ژئومورفولوژی دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید بهشتی

3 دانشیار ژئومورفولوژی دانشکده جغرافیا و علوم محیطی دانشگاه حکیم سبزواری

چکیده

استفاده از شاخص­های ژئومورفومتری برای تعیین و تشخیص تکتونیک­های فعال دارای اهمیت زیادی است. زاویه اتصال آبراهه ها از جمله پارامترهای مربوط به شبکه زهکشی محسوب می­شود و ارزیابی کمی آن می تواند در شناسایی تکتونیک های فعال به محققین علوم زمین کمک نماید. واحد زمین شناسی کپه داغ -هزار مسجد و آلاداغ بینالود از فعالترین واحد­های زمین­شناسی ایران محسوب می­شود. در این تحقیق چهار حوضه باغرود و بوژان در زون آلاداغ بینالود و حوضه­های زاوین وسررود در زون ساختمانی کپه داغ -هزار مسجد جهت ارزیابی نقش تکتونیک در زاویه آبراهه ها  انتخاب شد. به این منظور از شاخص زاویه برخورد(CA)، شاخص انشعابات(R)،  شاخص درصد عدم تقارن حوضه (PAF) و شاخص تضاریس جبهه کوهستان (Smf) استفاده شد. نتایج نشان می دهد حوضه باغرود و بوژان به ترتیب با مقادیر 87/1 و 57/1بیشترین میزان R  و حوضه های زاوین و سررود  با مقادیر 33/1و 06/1 کمترین میزان  R  را به خود اختصاص دادندهمچنین پس از محاسبه زاویه متوسط آبراهه­ها مشخص شد حوضه آبخیز زاوین 73/67 درجه­، دارای بیشترین زاویه و حوضه باغرود 09/56 درجه دارای کمترین میزان زاویه آبراهه می باشد. که این عامل نشاندهنده­ تغییرات مسیر جریان آبراهه­ها  مانند اسارت رود و در نتیجه حرکات تکتونیکی در دامنه طاقدیس خور می­باشد. همچنین مقادیر(R)(Smf)و(PAF) نیز نشان می­دهد حوضه های واقع در رشته کوه کپه داغ دارای حرکات تکتونیکی بیشتری نسبت به حوضه های انتخاب شده از رشته کوه بینالود می­باشند.

کلیدواژه‌ها