مکانیابی محل دفن پسماند جامد شهری با استفاده از GIS (مطالعه موردی شهر اسکو)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسى ارشد زیست محیطى زمین شناسى، گروه زمین شناسى دانشگاه ازاد اسلامى واحد تبریز-ایران

2 استادیار گروه زمین‎شناسی، دانشگاه ازاد اسلامى واحد تبریز-ایران

3 دانش آموخته دوره کارشناس ارشد زمین‎شناسی زیست محیطی دانشگاه صنعتی شاهرود

چکیده

مواد زاید جامد جز جدایی ناپذیر زندگی انسانها هستند و تولید انواع این زایدات در کمیتها و کیفیتهای مختلف از بزرگترین معضلات محیط زیستی عصر حاضر است. برای کاهش پیامدهای منفی پسماند، استفاده از ابزارها و فناوری جدید برای یافتن مکان مناسب دفن ضروری به نظر می‏رسد. امروزه، سیستم‏های اطلاعات جغرافیایی، به طور گسترده در برنامهریزیهای محیط زیستی مورد استفاده قرار میگیرند. بخش مرکزی شهرستان اسکو، با تولید روزانه 10 تن زباله در روز، به علت عدم وجود تجهیزات و مکانیابی نامناسب دفن آن با معضلات زیست محیطی، اجتماعی و بهداشتی متعددی روبرو است. در این تحقیق در راستای تعیین محل مناسب برای دفن پسماندهای جامد شهرستان اسکو، شاخصهای مختلف از قبیل سنگشناسی، کاربری اراضی، پوشش گیاهی، مشخصات خاک، توپوگرافی، فاصله از مناطق شهری و فاصله از جاده اصلی، آبراهه‌های اصلی و فرعی، مناطق مسکونی، چاه و قنات، گسل در مکانیابی دفن زباله مورد توجه قرار گرفته است. جهت تهیه نقشه قابلیت استعدادداری ابتدا مناطق ممنوعه حذف شده و با استفاده از 9 لایه اطّلاعاتی به وزن دهی روش AHP نقشه نهایی استعدادداری تهیه شده است. در نهایت پهنه‌های مناسب دفن زباله‌های شهرستان اسکو در قالب 4 طبقه کاملا مناسب تا نامناسب شناسایی شده است. براساس نتایج این تحقیق 3 پهنه مناسب انتخاب شده که بعد از انجام بازدیدهای صحرایی از پهنه‌های منتخب با استفاده از روش ارزیابی شباهت به گزینه ایده‌آل (TOPSIS) با یکدیگر مقایسه شده و پهنه شماره 1 واقع در شمال شرق اسکو براساس امتیازات حاصل، کمترین اثرات زیست محیطی به ‌عنوان گزینه برتر تعیین شده است.

کلیدواژه‌ها