تحلیل عدم قطعیت متغیرهای مدل هیدرولوژیکی بارش-رواناب HEC-HMS با استفاده از روش GLUE در حوضه آبریز سد دز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه مهندسی عمران، واحد اسلامشهر،دانشگاه آزاد اسلامی،اسلامشهر، ایران

2 گروه مهندسی عمران، واحد اسلامشهر،دانشگاه آزاد اسلامی،اسلامشهر، ایران

3 گروه زمین شناسی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی،اسلامشهر، ایران

چکیده

این مطالعه، کاربرد روش عمومی عدم قطعیت تشابهات (GLUE) را برای واسنجی خودکار مدل معروف HEC-HMS نشان می‌دهد. برای این منظور روش GLUE جهت واسنجی مدلتوسعه‌یافتهHEC-HMS، برای حوضه سد دز در جنوب غرب ایران استفاده شد. از سه رخداد انتخاب‌شده اولین رخداد برای واسنجی مدل؛ سپس تمام رخدادها برای آنالیز عدم قطعیت و حساسیت توسط GLUE استفاده شدند. واسنجی مدل نشان داد که مدل توسعه‌یافته با ضریب R2ونش-ساتکلیف به ترتیب 09 و 0.887 مدلی مناسب برای شبیه‌سازی سیلاب است. آنالیز حساسیت مدل، بر اساس چهار متغیر روش Green Ampt نشان داد که مدل،حساسیتمشابهی را به یک متغیر در رخدادهای مختلف نشان نمی‌دهد؛ برای مثال هدایت هیدرولیکی اشباع بیشترین تأثیر را بر مدل سیلاب 1 داشت و مدل سیلاب 3 نیز نسبت به مکش جبهه اشباع و تخلخل خاک حساسیت بیشتری نشان می‌داد. آنالیز عدم قطعیت، با استفاده از توزیع پسین حاکی از عدم قطعیت تخمین بعد از در نظر گرفتن اطلاعات ایجادشده توسط سیلاب‌های مختلف بود. روی‌هم‌رفته، آنالیز GLUE نشان داد که به دلیل منابع خطای متعدد عدم قطعیت عمده‌ای در مدل هیدرولوژیک وجود دارد.همچنین این روش می­تواند برای واسنجی مدل­های هیدرولوژیک مانند HEC-HMS مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها